ITdlaLekarzy
Treść strony

Poradnik · Incydenty i awarie

Zgubiony laptop, mail do złej osoby, wyciek danych — co zrobić w pierwszych 72 godzinach

Naruszenie ochrony danych to nie tylko atak hakerów. Najczęściej to zgubiony telefon, wynik wysłany pod zły adres albo dokumenty zostawione na korytarzu. Liczy się to, co placówka zrobi w pierwszych godzinach.

Aktualizacja: · Opracowanie: zespół ITdlaLekarzy

Pierwsza godzina: ogranicz skutki

SytuacjaCo zrobić od razu
Zgubiony lub skradziony laptop, telefonzmień hasła do kont, zablokuj lub zdalnie wyczyść urządzenie przez system zarządzania urządzeniami (np. Microsoft Intune), przy kradzieży zgłoś sprawę na policję
E-mail z danymi do złej osobypoproś odbiorcę o usunięcie i potwierdzenie, spróbuj odwołać wiadomość, jeśli poczta na to pozwala
Podejrzenie ransomwareodłącz komputer od sieci (kabel i Wi-Fi), nie wyłączaj go, nie płać okupu, dzwoń do IT
Przejęta skrzynka pocztowazmień hasło, wyloguj wszystkie sesje, włącz MFA, sprawdź reguły przekierowania poczty
Dokumenty w niewłaściwym miejscuzabezpiecz je i ustal, kto mógł mieć do nich dostęp

Pierwszy dzień: ustal fakty

  1. Zapisz przebieg: kiedy, co, kto zauważył, jakich danych i ilu pacjentów dotyczy.
  2. Powiadom osobę odpowiedzialną za dane — kierownika lub inspektora ochrony danych.
  3. Oceń ryzyko: czy dane były zaszyfrowane, czy trafiły do zaufanej osoby, czy mogą posłużyć do oszustwa.
  4. Zabezpiecz dowody: logi, wiadomości, zrzuty ekranu. Nie formatuj zainfekowanego komputera przed decyzją IT.

Do 72 godzin: decyzja i zgłoszenie

  • Zgłoszenie do Prezesa UODO — gdy naruszenie może powodować ryzyko dla pacjentów. Termin to 72 godziny od stwierdzenia naruszenia. Jeśli nie wszystkie informacje są znane, zgłasza się to, co wiadomo, i uzupełnia później.
  • Zawiadomienie pacjentów — gdy ryzyko jest wysokie, np. wyciek danych o zdrowiu bez szyfrowania.
  • Rejestr naruszeń — wpis zawsze, także gdy uznano, że zgłoszenie nie jest potrzebne, z uzasadnieniem.
  • Podmioty objęte NIS2 — dodatkowo zgłoszenie incydentu do właściwego CSIRT w terminach z ustawy o KSC. Więcej: NIS2 w Polsce.

Zanim to się zdarzy

Najwięcej czasu traci się na ustalanie, kto decyduje i gdzie są informacje. Wystarczy jedna strona procedury: kto zgłasza, kto decyduje, do kogo dzwonić w IT i gdzie jest rejestr naruszeń. Do tego szyfrowanie dysków, kopie zapasowe testowane przez odtworzenie i konta z MFA — wtedy większość zdarzeń kończy się wpisem do rejestru, a nie kryzysem.

Czy ten poradnik był przydatny?

FAQ

Najczęstsze pytania

Nie znalazłeś odpowiedzi? Zadzwoń: 22 266 23 24.

To zależy od ryzyka. Jeśli dysk był zaszyfrowany (np. BitLocker), a hasło silne i niezapisane przy laptopie, ryzyko dla pacjentów jest zwykle niskie — zdarzenie wpisuje się do rejestru z uzasadnieniem. Laptop bez szyfrowania z dokumentacją pacjentów to typowe naruszenie do zgłoszenia.

Od chwili stwierdzenia naruszenia, czyli od kiedy placówka z rozsądną pewnością wie, że do niego doszło. Weekend nie wstrzymuje terminu — dlatego warto wiedzieć wcześniej, kto w placówce decyduje o zgłoszeniu.

Nie zalecamy. Zapłata nie gwarantuje odzyskania danych ani tego, że dane nie zostaną opublikowane. Kluczowe są odizolowanie zainfekowanych urządzeń, przywrócenie danych z kopii zapasowej i zgłoszenia — do UODO, a w podmiotach objętych NIS2 także do CSIRT.

Administrator danych, czyli placówka — w praktyce kierownik lub osoba upoważniona, przy wsparciu inspektora ochrony danych, jeśli został wyznaczony. Pracownik, który zauważył problem, ma go niezwłocznie zgłosić wewnętrznie.

Wolisz, żeby ktoś zrobił to za Ciebie?

W stałej opiece IT dbamy o certyfikaty, stanowiska, drukarki i programy gabinetowe — żeby gabinet działał od rana.